Achter de feiten aanlopen

16 juli 2024

Eigenlijk is het een uitdrukking die velen van ons kennen en ook gebruiken. Je loopt achter de feiten aan. Je reageert te laat, in de vergadering had je nog van alles willen roepen en de vraag die je kreeg had je graag willen voorkomen. Deze blog beschrijft de betekenis en geeft praktische tips om voor de feiten te gaan lopen.

Wat is de betekenis van achter de feiten aanlopen?

Achter de feiten aanlopen betekent dat je voor je gevoel te laat hebt gehandeld en dat het echte moment waarop je had kunnen handelen voorbij is. Het heeft niet zozeer te maken met het vergeten van dingen, maar meer met de timing van je handelen.

Je kent vast het gevoel van een vergadering of een gesprek waarin je nog van alles had willen zeggen en toevoegen, en je het toch niet hebt gedaan? Of je wacht nog even met je reactie en een collega is je al voor? Of je hebt je in de ochtend van alles voorgenomen en aan het einde van de dag heb je van alles gedaan, maar niet wat je wou doen?

Dan loop je dus achter de feiten aan en dat geeft geen prettig gevoel.

Overkomt het je of maak jij de keuze

Achter de feiten aanlopen kun je zien als de balans tussen wat je overkomt en welke keuzes je maakt. Dit fenomeen is meer biologie dan psychologie. Je brein ontwijkt constant gevaar (reptielenbrein) en scant altijd op overleven. In het klein reageert je brein dus constant op wat je overkomt en welke keuzes je maakt. Elke keuze levert energie op en alles wat je overkomt kost je energie. Hoe vaak maak jij de balans op? Wat overkomt je en hoe kun je dit voorkomen?

In ons boek “pak je regie terug” gaan we hier uitgebreid op in.

Oorzaken van achter de feiten aanlopen

Er zijn vele oorzaken te bedenken van achter de feiten aanlopen. Hieronder staan er een aantal:

• Je eigen gedrag. Ben je van nature dienstverlenend, afwachtend en wat meer introvert? Dan kan het zijn dat je soms achter de feiten aanloopt en dat anderen sneller en meer ad rem reageren. Ben je wat meer resultaatgericht en heb je constant focus op succes, dan herken je het gevoel wat minder.
• De omgeving waar je opereert. Je omgeving, zoals leiding, collegae en managers, kunnen grote invloed hebben op achter de feiten aanlopen. Is er een fijne sfeer met openheid? Of is de sfeer veel politiek gevoeliger en gaat het meer om hoe je overkomt dan wat je presteert?
• De hoeveelheid werk. Wanneer je omkomt in het werk, dan loop je simpelweg vaker achter de feiten aan toch?
• Gebrek aan competenties. Het veroorzaakt angst om te reageren en het lef om een vraag te stellen. Achter de feiten aanlopen is dan vaak het effect.
• Gebrek aan overzicht. Je doet van alles maar hebt er geen grip meer op. Dan komen anderen bij je en loop je achter de feiten aan (heb je dat rapport al klaar? Hoe staat het met die klant?)
• Gebrek aan regie. Overkomt je van alles? Is social media en de hele dag “aan” staan belangrijk? Of kies je zelf en stel je doelen en de daarbij behorende prioriteiten? In het eerste geval loop je vaak achter de feiten aan. 

Er zijn dus erg veel oorzaken te noemen. Feit is, dat het niet prettig voelt. Je mist de controle, de grip en je regie.

Gevolgen van achter de feiten aanlopen

Afhankelijk van de mate waarin je achter de feiten aanloopt, kunnen de oorzaken best heftig zijn. Je maakt te veel dopamine aan waardoor je brein te weinig rust krijgt. Dit kan op den duur leiden tot een burn-out. Ook kan het zijn dat je neerslachtig wordt, of nog introverter in bepaalde situaties. Onzekerheid, angst en te weinig rust zorgen ervoor dat je zelfs fysieke klachten kunt gaan krijgen. Voldoende redenen om er iets aan te doen.

Oplossingen voor achter de feiten aanlopen

Hieronder volgen enkele praktische tips die je kunt inzetten.

Tip 1 | maak de balans op: keuzes/overkomen

Maak eens heel simpel een lijst van alles dat je overkomt. Een binnenkomende mail, een storende collega, je gedachten die afdwalen, de planning die je niet haalt, de telefoon die je constant stoort enzovoorts. En bedenk dan eens op welk onderdeel je direct invloed hebt? Voorbeeld: het uitzetten van je mailnotificaties, en zelf gaan kiezen wanneer je kijkt. Lees Hierover meer in onze blog over keuzes maken.

Tip 2 | Stel realistische dagdoelen

Wat wil ik vandaag bereiken? En is dat ook haalbaar? En geniet wanneer het gelukt is. Heb je moeite met doelenstellen? We geven in deze blog handige tips hoe je zelf beter doelen kan stellen.

Tip 3 | Begin de dag met een kleine activiteit

Begin je dag met iets dat jij belangrijk vindt. Een kleine taak van bijvoorbeeld maximaal 20 minuten. En open daarna pas je mailbox.

Tip 4 | Zorg voor overzicht

Zorg ervoor dat je een compleet overzicht maakt en bijhoudt. Dan heb je in 1 lijst al je werk staan. De conclusie kan dan nog steeds zijn dat je te veel werk hebt, maar dan weet je feilloos je taken en klussen te benoemen.
Lees nog eens onze handige stappen om tot overzicht te komen.

Tip 5 | bereid je beter voor

Heb je een vergadering? Bereid je dan eens goed voor op je onderwerp. Wat wil je bereiken en hoe wil je dit bewerkstelligen? Leg het eventueel voor die tijd neer bij de voorzitter. Of een gesprek met je leidinggevende waarin je wil aangeven hoe druk je bent? Denk er even over na en formuleer je gesprek net even iets anders.

Tip 6 | zet je notificaties uit

Hoe zit je in elkaar? Wat zijn je sterkten? En je uitdagingen? Wanneer je goed weet hoe je gedragsmatig in elkaar zit, dan kun je er veel beter mee omgaan. DISC is hiervoor een heel mooi instrument.

Tip 7 | Besef dat het nooit te laat is

Had je wat willen toevoegen aan het gesprek of de vergadering? Doe het dan gewoon alsnog achteraf. Bel de klant of neem je punt mee naar de volgende meeting? Telkens wanneer je te laat bent, ben je ruim op tijd voor de volgende keer.

Genoeg tips om aan de slag te gaan?

Succes met voor de feiten lopen!