Wat is EQ en hoe vergroot ik mijn EQ?

18 februari 2025

Over IQ (intelligentiequotiënt) en EQ (emotie quotiënt) wordt veel geschreven. Mensen die een assessment afnemen hebben er dikwijls mee te maken. Een nieuwe werkgever wil bijvoorbeeld graag weten hoe slim en emotioneel slim iemand is. Wat is eigenlijk EQ en wat is het verschil met IQ? Lees de blog en je vindt antwoord op je vragen, en tevens ontvang je tips om je EQ te verhogen.

Wat is emotionele intelligentie?

EQ is de mate waarin iemand emoties kan aanvoelen, verwerken en reguleren, zowel van zichzelf als ook van anderen. Iemand met een hoog EQ voelt sneller een situatie aan, kan meer empathie tonen en zal beter in staat zijn om bijvoorbeeld leiding te geven of te coachen. Ook kan een hoog EQ je helpen om kritisch naar jezelf te kijken en je daardoor sneller te ontwikkelen.

Het verschil tussen IQ en EQ

Het IQ staat voor de mate waarin iemand kennis en informatie kan opslaan, begrijpen en toepassen. Het gaat dan met name om de snelheid waarmee je die informatie kunt opslaan en toepassen. IQ testen worden ook altijd onder tijdsdruk afgenomen.

EQ gaat juist over de emotionele kant en heeft te maken met de mate waarin je emoties kunt aanvoelen en reguleren.

Stel je zit in een gesprek dan kan iemand met een hoog IQ het gesprek perfect in zich opnemen, het herhalen en de kern eruit halen. Iemand met een hoog EQ zal, los van bijvoorbeeld de samenhang, veel meer een gevoel bij het gesprek ontwikkelen. In hoeverre heb ik er vertrouwen in? Wat werd er tussen de regels door gezegd? Hoe was de houding? Zowel IQ als EQ zijn belangrijk om in voldoende mate te bezitten, uiteraard afhankelijk van je functie.

Wat zijn de belangrijkste componenten van EQ?

In de wetenschap worden vaak 5 componenten beschreven van EQ. En voor degene die een verdieping wil maken is het boek van Daniel Goleman een aanrader.

Empathie

Begrijpen en begrepen worden. Wanneer je iemand snel begrijpt is de kans op succes uiteraard veel groter. Goleman gebruikt deze component, en ook de anderen, om echt leiderschap aan te tonen.

Effectieve communicatie

In hoeverre bezit je sociale vaardigheden? Hoe benaderbaar ben je? Hoe respectvol? Allemaal zaken die spelen rondom effectieve communicatie.

Zelfbewustzijn

Ken jij eigen zwakke punten en ook je sterke kanten? Dan weet je feilloos wat je wel en niet moet doen en waar je kracht ligt.

Zelfregulering

De mate waarin je in staat bent om negatieve gevoelens en gedachtes om te zetten in positieve met daarbij de actiebereidheid. Oftewel, laat je je uit het veld slaan, of buig je de energie om in de juiste richting.

Zelfmotivatie

Dit is de mate waarin je interne dan wel externe focus bezit. Kom je in actie vanuit je eigen drijfveer en focus of heb je daar extern applaus voor nodig?

Al deze componenten bepalen de mate van EQ en hoe sterker je hierin bent hoe meer leiderschap je bijvoorbeeld hebt of hoe beter je in staat bent om een goed gesprek te voeren.

De wetenschap achter EQ

Allereerst is het goed om te vermelden dat de wetenschap rondom de werking van ons brein nog in de kinderschoenen staat. We weten simpelweg heel veel niet en ook de oorzaak niet. Wat we wel weten is dat onze emoties zich ontwikkelen in ons limbische brein. Dit onderdeel van de hersenen zorgt ervoor dat we voelen, vertrouwen en bijvoorbeeld loyaal zijn. Sommigen noemen het ook wel het onderbuikgevoel. En in dit onderdeel van het brein worden constant verbindingen gemaakt. En de mate waarin je die verbindingen kunt maken geven de hoogte van je EQ aan. Verbanden leggen, voelen, waarnemen, vertrouwen, wantrouwen zijn allemaal aspecten die vanuit ons limbische brein naar voren komen.

De meest recente onderzoeken tonen aan dat emoties ook plaatsvinden in het reptielenbrein. Ons reptielenbrein zorgt voor onze meest primitieve functies, zoals ademhalen en uitwijken bij gevaar. Maar ook honger en dorst. Tot voor kort werden emoties in dit brein gedeelte uitgesloten, echter blijkt nu dat ze er toch inzitten. Dit komt doordat de verschillende lagen in onze hersenen niet op zichzelf staan maar veel meer verbinding hebben dan tot nu toe gedacht.

Tips om je EQ te verhogen

Is je EQ te verhogen? Jazeker! Je moet er alleen wel wat tijd in stoppen.

Tip 1 | Het begint bij de wens

Wil je heel graag anderen beter begrijpen? En besef je dat je dit tot nu toe nog niet altijd doet? Daar begint de zoektocht naar EQ. Stephen Covey schreef het ooit al: Eerst begrijpen, dan begrepen worden. En wanneer het besef er is, pas dan kun je stappen maken.

Tip 2 | Leer van meningsverschillen

Is je mening de waarheid? Of ben je in staat om je in te leven in de ander? Wat maakt dat iemand zo denkt? Waarom is je eigen mening de waarheid? Door te accepteren dat er anderen zijn met andere meningen, ontstaat al direct een hoger EQ.

Tip 3 | leer van openbare discussies

Persoonlijk: Nog niet zo lang geleden hadden we de corona maatregelen. Mijn eigen mening was en is dat geen enkele overheid hoe dan ook vrijheid mag beperken. Die mening heb ik en hou ik. Echter, er zijn ook mensen die daar anders over denken. Heel eerlijk vond ik het toen erg lastig om dat te begrijpen. Pas later ontstond het besef dat het veel beter is om echt begrip te hebben en samen te kijken en te blijven respecteren. Dit geldt ook voor oorlogen, meningen, politiek. Is je eigen waarheid de waarheid? Hoe meer je leert openstaan voor anderen, hoe prettiger democratie werkt.

Tip 4 | Spiegel je minder aan een ander

Vertrek vanuit je eigen gevoel en emotie en laat je zo min mogelijk leiden door de ander. Elk mens heeft de neiging om de aanval of verdediging te kiezen (bijvoorbeeld bij een discussie). Wanneer je vanuit begrip en acceptatie vertrekt, stijgt direct je EQ en het helpt je ook nog eens om stress te verminderen.

Tip 5 | Ken jezelf

Doe eens een gedragsanalyse zoals DISC. Leer jezelf kennen door te beseffen hoe je echt in elkaar zit en wat je drijfveren zijn. Dit helpt je om meer te accepteren dat anderen anders zijn.

Tip 6 | Hou af en toe je mond

Spreken is zilver en zwijgen is goud, toch? Af en toe even 5 seconden je adem inhouden of tot 10 tellen in een pittige discussie gaan je echt enorm helpen. En zwijgen helpt ook om een ander over eigen gedrag te laten nadenken.

Veel gemaakte fouten over EQ

De grootste fout die wordt gemaakt is denken dat een ander het ook wel inziet of snapt. Dan wil je dus eerst begrepen worden voordat de ander je begrijpt. In een felle discussie of een gesprek gaan velen van ons over op argumentatie of de inhoud, maar is dat wel het moment? Staat de ander er wel voor open? En wat wil je ermee bereiken? Commitment hebben op het doel of de wens is dus altijd leidend.

Lees hierover ook eens onze andere blog over doel denken.

De emotionele intelligentie test

Er zijn uiteraard vele testinstituten waar je het EQ kunt laten onderzoeken of testen. Een goede EQ test geeft een uitgebreide rapportage over bijvoorbeeld:

• Stressmanagement
• Stemming
• Aanpassingsvermogen
• Persoonlijke eigenschappen

Binnen Het Effectieve Werken maken we gebruik van 123testen, een simpele en goede manier om je EQ te testen. Ook de gedragstest (DISC) kan een mooi onderdeel vormen van je totale EQ.

Wil je nog meer weten of heb je nog vragen, laat het dan vooral weten aan ons.