STARR-methode: hoe reflecteren met deze effectieve techniek

17 december 2024

Er zijn vele vormen van gesprekstechnieken en de STARR methode wordt vaak gezien als een effectieve techniek. Bijvoorbeeld wanneer het gaat om zelfreflectie, resultaat besprekingen en sollicitatiegesprekken. Deze blog gaat dieper in op de techniek en hoe je deze techniek in de praktijk kunt toepassen in verschillende situaties.

Wat is de STARR-methode?

STARR staat voor:

• Situatie
• Taak
• Aanpak
• Resultaat
• Reflectie

In de jaren 90 werd de methode gebruikt als STAR. Dus zonder de laatste R. Reflectie is er later aan toegepast zodat je deze techniek ook erg goed kunt gebruiken om te reflecteren. Verder in deze blog wordt dieper ingegaan op de methode en de stappen worden nader toegelicht.

Het reflectiemodel STARR: waarom is het zo effectief?

Effectief werken heeft enkel en alleen te maken met het behalen van je doel. In onze cursus timemanagement (effectief werken) wordt dit telkens benaderd. De effectiviteit van het model zit in de uitgebreidheid, en in het feit dat je door het model niks vergeet te schrijven. Ook geeft de STARR methode een goede en gestructureerde manier van vragen en onderbouwen zodat je beter leert van fouten en meer geniet van successen. Wanneer bijvoorbeeld een kandidaat in een sollicitatiegesprek aangeeft ergens heel goed in te zijn, dan kan de STARR methode enorm helpen om te onderzoeken of dit zo is, en vooral waaruit dit blijkt in de praktijk.

De stappen van de STARR-methode uitgelegd

Bij de STARR methode gaat het er dus om dat je een bepaalde volgorde aanhoudt van reflecteren, of het voeren van een ideaal gesprek. De letters worden hieronder benoemd:

1. Situatie 
   Wanneer speelde zich iets af, wat speelde er toen, wie waren betrokkenen, wie waren nog meer aanwezig, welke verdere context was er? Allemaal vragen die betrekking hebben op de geschetste situatie.
   
   
2. Taak 
   Welke functie had je, wat was je doel, welke verwachtingen waren er vooraf en welke specifieke rol had jij in deze situatie?
   
   
3. Actie
   Hoe heb je gehandeld, wat was je plan van aanpak, waarom heb je het gedaan op die manier?
   
   
4. Resultaat
   Wat was het effect van je handelen en aanpak? Welk concreet resultaat heb je ermee behaald?
   
   
5. Reflectie
   Wat heb je ervan geleerd, wat waren je successen, wat ga je de volgende keer anders aanpakken en hoe ga je dit in de toekomst inzetten?

Wanneer je de volgorde van STARR aanhoudt dan leer je simpelweg beter in de praktijk.

Hoe gebruik je de STARR-methode voor persoonlijke ontwikkeling?

Persoonlijke ontwikkeling is een heel ruim begrip en is voor elk individu anders. Wanneer je echt wilt leren van iets (een project, een klus, een aanpak of wat ook) dan kan de STARR-methode je helpen om even heel bewust stil te staan en te reflecteren. We kijken heel snel weer naar de volgende klus terwijl even goed achterom kijken je kan helpen om echt te groeien.

Voorbeelden van reflecteren met de STARR-methode

Een mooi voorbeeld is bijvoorbeeld een verkoper die na een aantal gesprekken aan tafel nog te weinig “scoort”. Dan kan de STARR-methode je beter helpen om te kijken naar je handelen:

• Situatie 
  Hoe zat je, hoe kwam je binnen, hoe schudde je de hand, hoe dronk je koffie, hoe liep je samen naar het kantoor en wat deed je non-verbaal nog meer.
  
  
• Taak 
  In welke rol zat je er, wat is je bevoegdheid, verantwoordelijkheid en hoe was de rolverdeling aan tafel, welke beslissingsbevoegdheid had de ander.
  
  
• Actie 
  Hoe heb je gehandeld, welke vragen, hoeveel vragen stelde de klant, wat was de impact en hoe reageerde de klant zowel in houding als in taal.
  
  
• Resultaat 
  Wat heb je concreet bereikt, hoe zag het vervolg eruit.
  
  
• Reflectie 
  Wat heb je ervan geleerd.

Op deze manier kun je eindeloos veel voorbeelden bedenken. Stel je bent leidinggevende en het lukt je maar niet om iemand echt naar zelfstandigheid te krijgen. Pak dan eens de STARR-methode en reflecteer vooral op je eigen handelen. De kunst is wel dat je altijd bij jezelf blijft. Wat heb jij gedaan en hoe had je zelf je handelen kunnen aanpassen om effect te krijgen. Zodra de focus meer extern wordt (hij kan het gewoon niet en ik heb alles al geprobeerd bijvoorbeeld) dan is het model simpelweg nutteloos en leer je niet zo veel.

Hoe je de STARR-methode toepast in sollicitaties en gesprekken

Afhankelijk van het type gesprek kan de STARR-methode je echt helpen. Vooral daar waar het gaat om gesprekken die leidinggevenden voeren en sollicitatiegesprekken is het effect groot.

Wanneer je een sollicitatiegesprek voert kan de STARR-methode je helpen om helderheid te krijgen over uitspraken van een kandidaat. Vooral in dit soort gesprekken worden situaties wel eens mooier voorgespiegeld en dan is de methode raadzaam. Hierboven stond al het voorbeeld van een kandidaat, en andersom kan natuurlijk ook. Op dit moment zijn het juist organisaties die zichzelf heel mooi verkopen om iemand aan zich te binden. Als kandidaat kun je dan de STARR-methode inzetten om te achterhalen hoe het er in het echt aan toegaat.

Stel een bedrijf roept dat ze heel veel doen aan persoonlijke ontwikkeling van medewerkers. Dan kun je de STARR-methode heel mooi toepassen om te kijken wat er in de praktijk van terecht komt.

Praktische tips voor het succesvol toepassen van de STARR-methodiek

Wanneer je een belangrijk gesprek hebt (met je leidinggevende, een reflectie of een sollicitatiegesprek bijvoorbeeld) dan kun je de STARR-methode goed toepassen.

Tip 1 | Bereid de methodiek voor

Lees kort iets over de methode of lees deze blog nog eens door. Hoe kan het je helpen?

Tip 2 | Bedenk scenario’s

Wanneer je goed voorbereid bent, sta je sterker. Je kunt bijvoorbeeld vooraf een aantal “wat als” scenario’s bedenken zodat je daar alvast de STARR-methode op kunt loslaten. Stel je bedenkt voorafgaand aan een sollicitatiegesprek je sterke punten (ik kan goed onder druk werken). Pas dan de methode toe zodat je goed voorbereid bent om vragen die anderen je kunnen stellen.

Tip 3 | Schrijf de stappen op voordat je gaat reflecteren

Schrijf letterlijk de stappen en wat vragen op zodat je direct aan de slag kunt met de STARR-methode.

Tip 4 | Maak een flowchart bij reflectie

Wanneer je gaat reflecteren, maak dan vooraf een soort flowchart zodat je alle stappen kunt invullen. Dit kun je ook doen bij de evaluatie van een project) Op internet zijn legio voorbeelden te vinden van flowcharts die je kunnen helpen.

Succes!