Wetenschap of praktijk? Wat is belangrijk bij effectief werken

05 juni 2024

Tijdens een training vertelde een deelnemer dat hij enorm effectief werkte met stevige rockmuziek op de oren. Het gaf hem rust en ruimte en het werk was beter en sneller af. Volgens de wetenschap is dit niet mogelijk en volgens de praktijk wel. Hoe ga je binnen effectief werken met wetenschap versus de praktijk en wat is dan leidend?

We weten niets van het brein

Een duidelijke stelling en hoe meer je denkt te weten van het brein, hoe meer je erachter komt wat je niet weet. Ons brein is een zeer ondoorgrondelijk en buitengewoon complex, waardoor wetenschappers regelmatig tot nieuwe of andere inzichten komen. Wetenschappers hebben dus niet altijd gelijk, sterker nog, de wetenschap bestaat uit twijfel. Dus de drang naar onderbouwing is wellicht weleens te groot. Zien, ervaren en accepteren helpt je wellicht sneller verder.

Wetenschappelijke praktijkvoorbeelden

Een paar voorbeelden uit de praktijk verduidelijken wellicht de stelling:

Dopamine is zeer verslavend

Is dat zo? En is dat dan voor iedereen hetzelfde? Verslavingsgevoeligheid is heel sterk persoonsafhankelijk en waarom? Daar is nog geen antwoord op. Dopamine kan dus best verslavend zijn, maar dat kan een spelletje schaken op je Ipad ook, toch?

Je focus wordt beter bij het luisteren van klassieke muziek

Het is inderdaad aangetoond dat bepaalde frequenties bepaalde hersenactiviteit stimuleren. Klassieke muziek kan deze frequenties stimuleren. Ook dit is wederom persoonsafhankelijk. Iemand die heel muzikaal is, gaat wellicht de muziek ontleden. Iemand die absoluut niet van klassieke muziek houdt gaat zich ergeren. Dus ook hier klopt de stelling niet.

Je kunt maximaal 45 minuten echt focussen

De spanningsboog van mensen is heel flexibel. Van 5 minuten tot een aantal uren. Uiteraard zijn er richtlijnen, en die helpen mee om bijvoorbeeld beter te kunnen focussen. Alleen de stelling van 45 minuten is een heel globaal gemiddelde en wordt vaak gepresenteerd als de waarheid.

60 uren werken betekent 30% minder productiviteit dan 40 uren

Ook een mooie stelling die niet altijd klopt. Het hangt van de persoon af, de inrichting, de omstandigheden, de keuzes en de ultieme wens om iets te bereiken. Er bestaat inderdaad een kans dat bij onophoudelijk doorwerken het brein vermoeid raakt, waardoor de productiviteit achteruit gaat. Alleen dit is echt per persoon verschillend.

Gedragsverandering duurt minimaal 4 tot 6 weken

Het komt regelmatig voor dat mensen hun gedrag zelfs binnen een uur aanpassen en dit blijven volhouden. Wanneer iemand echt het belang voelt, dan gaat het heel snel. Dat maakt ook deze stelling weer lastig.
We weten dus echt heel weinig van het brein en dat maakt het ook wel mooi, toch? 

Theorie of praktijk

Mij wordt regelmatig gevraagd welke theorie ik gebruik en welke methoden. En uiteraard is het essentieel om je te verdiepen in methoden, technieken en theorie. Maar is de theorie van bijvoorbeeld Stephen Covey de waarheid? Of vertelt Simon Sinek precies hoe het zit? Ook deze, buitengewoon inspirerende, mensen hebben ooit ervaren en geleerd van de praktijk. Zelf ervaren en accepteren dat niet iedereen hetzelfde denkt en handelt is de basis.

Tijdens theorielessen rondom gedrag (DISC) werd geopperd dat gedrag een momentopname is. Dit werd tegengesproken door de docent, terwijl achteraf bleek dat gedrag inderdaad heel goed een momentopname kan zijn. Een gebeurtenis kan heel snel blijvend je gedrag veranderen.

Hoe zinvol is de wetenschap?

De wetenschap is erg belangrijk. Onderzoek maakt dat we steeds dichter bij de waarheid komen en is ook een heel mooi instrument om te gebruiken als startpunt. Echter, het wordt weleens te belangrijk gemaakt. De wetenschap zegt…dus het is zo? Tijdens de Covid periode riep de wetenschap van alles en achteraf bleek er erg veel niet waar te zijn. Dus het gevaar schuilt in het feit dat de wetenschap als waarheid wordt gezien. Mooier is het om de wetenschap als toevoeging te zien.

Wetenschap of praktijk?

De praktijk is altijd leidend. Wat zie je, wat neem je waar en wanneer iemand totaal tegengesteld gedrag laat zien dan de wetenschap, dan is het niet per definitie niet waar. Dan is het mooi om dit te onderzoeken en hierop in te gaan zonder oordeel.

Nog 1 praktijkvoorbeeld

Ik mocht iemand coachen (alhoewel ik meer een trainer ben) die veel meer omgevingsbewust moest worden. De persoon kreeg niks mee en wanneer er op de afdeling iets werd geroepen dan had iedereen het gehoord en zij niet. Doel was dus om meer scherpte voor de omgeving te ontwikkelen.

Al snel kwamen we erachter dat de persoon in kwestie zich dus te goed kon focussen. Het woord afleiding bestond niet en zij kreeg echt nooit iets mee van de omgeving wanneer ze aan het werk was. We hebben de vraag omgedraaid en zijn gaan kijken naar werk dat zeer goed past bij dit gedrag. Hierdoor was zij veel gelukkiger en kon de organisatie ook verder. Een simpel voorbeeld waarbij de praktijk iets anders laat zien dan de theorie.

En als laatste de vraag: Hoe leer jij? Lees je veel? Of kijk je veel? Ben je van de praktijk of zie je graag de onderbouwing? Wellicht leuk om je dit eens af te vragen?